حسن متقی، کاشف روبناهایی زاده محتوای بنا

حسن متقی، کاشف روبناهایی زاده محتوای بنا
نویسنده: 
مهرداد بهمنی
حسن متقی، کاشف روبناهایی زاده محتوای بنا

مهندس حسن متقی(1323-1399) انسانی شریف، معماری خوش ذوق، معمارداخلی چیره دست واستاد دانشکده های الزهرا،آزاد اسلامی و علم وصنعت و مدیرعامل مهندسان مشاور معمار داخلی حسن متقی وهمکاران در 30 مهر 1399 در اثر بیماری کرونا از میان ما رفت.
او در سال های 1346 و1349 کارشناسی وکارشناسی ارشد خود را دردانشکده هنر های تزئینی در رشته معماری داخلی گذراند. در دوران دانشجویی وپس از آن در دفاتر مهندس فریدون کسرایی ومهندس مرتضی اکملی مشغول بود تا اولین شرکت مهندسان مشاور با گرید معماری داخلی بنام "پی لاس "را با معماران داخلی چون علی محمدشجاع جزایری، حسین وزیری،  فریدون میر بها، عباس روحانی وهمچنین معمارانی از جمله حسین پازوکی ونبوی ودیگران ثبت و معماری  داخلی بسیاری از ساختمانها از جمله خوابگاه های دانشجویی راطراحی کردند.
پس از انقلاب مهندسان مشاور معماری داخلی حسن متقی وهمکاران را تاسیس وبناهای زیادی با ایده های او جانی تازه گرفتند.  
دست بسیار قوی او با اسکیس های آزاد و سریع با پرسپکتیو هایی حاوی عناصر فضا دیدنی بود . او همیشه با سرعتی فوق العاده گزینه های گوناگون ناشی از نظرات شورای راهبری را در جلسات ارائه کار با دست آزاد ترسیم وتصمیم گیری ها را واقعی می کرد. اسکیس های او از کف ، سقف،دیوار و محوطه، علاوه بر معماری، مبلمان ، گیاه، انسان، حتی نور و بافت را منعکس می کرد.

اما ویژگی اصلی او این بود که توانست معماری داخلی را در ایران تثبیت ودر مواجهه با معماری مرزهای هویت آن را روشن سازد. این ویژگی را میتوان مرهون خلاقیت، چیره دستی وتسلط او بر دوره های معماری داخلی و از آن مهمتر تغییر مقیاس کار معماری داخلی بود. معماری داخلی تا پیش از او بطور عمده در فضاهای تجاری نظیر بوتیک ها، جواهر فروشی ها، عطر فروشی ها یا خانه و ویلاهای خواص خلاصه میشد.
اما در اثر فراهم شدن شرایط نظری ومادی، مهندس متقی بر اساس توانایی وتجربه خودتوانست معماری داخلی را علاوه بر بناهای تجاری و بناهای خواص، در جان بناهای عمومی با ده ها هزارمتر مربع زیر بنا جاری سازد. حفظ  اتمسفر واحد، در کل بناهای بزرگ عمومی چند ده هزار متری در جو حاکم این روزگارمی بایست از کیفیت ومحتوای در خوری برخوردار باشد.
طراحی بر اساس هنر ایرانی سازگار با امکانات و نیاز های جدید وحفظ کیفیت در تمام فضاها وکنترل کیفی اجرا از توانایی های ویژه او بود.
برای مثال او در معماری داخلی بازسازی اتاق بازرگانی اصفهان در عین احترام به طراح اولیه بنا، طرحی ارائه داد که شاید بعد از هتل عباسی اصفهان از نادر بناهایی است که اتمسفر اصفهان در روایت امروزی آن در رنگ وبافت وتزئینات درآن جاریست .
در ساختمان حافظیه توانست وحدت موضوعی معماری داخلی را در سطح بیش از 30 هزار متر مربع حفظ نماید.از طراحی ویژه و دیدنی سقف تالارها تا ملزومات منقول ومنصوب فضاهای اقامتی یعنی از رنگ وبافت وطرح سقف وکف ودیوار تا مبلمان، دیوار کوب، پرده، عناصر روشنایی، تابلو، ظروف، فرش، جای گیاه تا فولدر های راهنما همه علاوه بر اینکه بر اساس هنر ایرانی طراحی شده بودند از سطح کیفی استاندارد در هیچکدام از فضاها تخطی نکردند. علاوه بر طراحی جزئیات، نظارت سخت وکنترل کیفی بر اجرای طرح در کنار مجری از دیگر عوامل موفقیت او بود.
در تالار جدید مجلس شورای اسلامی رعایت وحدت طراحی معماری داخلی بویژه در تالار اصلی با حدود چند هزار متر مکعب حجم فضا  در سقف ودیوار وکف، کاری در سطح جهانی است. معماری داخلی فضاهایی در این حجم در انحصار شرکت های بین المللی است . او آبشاری  از سهمی های مشبک استلیزه شده از مقرنس ایرانی را در حجم طراحی شده جاری ساخت تا در آن بنای عظیم با ارتفاع داخلی بیش از 40 متر حس سبکی ایجاد نماید . رنگ سبز در سلسله مراتبی چشم نواز از تیره تا روشن از موکت کف تا دیوار ها خود را بالا کشیدند. برای صندلی های نمایندگان بر اساس عملکرد راحتی وسیستم رای دهی وغیره بیش از 12 ماکت طراحی وتوسط سازندگان داخلی اجرا ونصب شد.
طراحی ایرانی، ماندگاری طرح برای ساختمان های با کارکردی صد ساله، امکان ساخت در داخل وحفظ کیفیت اجرا از فراز های کار او بود که در دوره ای علیرغم تفکرات تنگ نظرانه عوام گرایانه به همت مجریانی قوی و تحت راهبری شوراهای راهبری از عصاره خرد مهندسی وقت ، توانست امکان بروز یابد.
امروز تداوم ایده های مهندس حسن متقی بر شانه های جامعه معماری داخلی ایران، همکاران ودانشجویان او که همواره علاقه خاصی به او داشتند، سنگینی می کند.یادش گرامی باد
تعدادی از کارها ی معماری و معماری داخلی مهندس متقی عبارتند از: