مقاله

جایگاه رویکردهای اجتماعی در طرح‌های شهری

جایگاه رویکردهای اجتماعی در طرح‌های شهری

در تاریخ 19 خرداد 1393 نشستی به دبیری دکتر ایمانی جاجرمی در انجمن جامعه‌شناسی، گروه شهر برگزار شد. در این نشست، چهار نفر از پژوهشگران و فعالان حوزه حرفه‌ای در زمینه‌های شهری و شهرسازی، به نقد طرح‌های جامع پرداختند.
 

نخستین سخن‌ران، محمد سالاری، با موضوع : «سهم جامعه‌شناسی در طرح‌های شهری و چشم‌انداز پیشِ رو» به ارائه تاریخچه‌ای از تحولات طرح‌های جامع و ارتباط آن‌ها با مطالعات اجتماعی پرداخت. وی در آغاز، به معرفی دو جریان موازی پرداخت. گروه نخست، مهندسانی که شهرها را همچون ساختارهای سخت تلقی می‌کردند که موضوع کار مهندسی است. و گروه دوم، جامعه‌شناسانی که شهر و زندگی شهری را موضوع تحلیل جامعه‌شناسی می دانستند. تاکنون شهرهای ایران، سه نسل از طرح‌های شهری را تجربه کرده‌اند. اما پیش از آغاز طرح‌های نسل اول، برخی از شهرها،  در دهه‌های نخست این سده، به‌طور آزمایشی از طرح‌هایی بهره‌مند شدند.

 

گزارش نشست در انجمن جامعه شناسی با موضوع : جایگاه رویکردهای اجتماعی در طرح‌های شهری
 

در تاریخ 19 خرداد 1393 نشستی به دبیری دکتر ایمانی جاجرمی در انجمن جامعه‌شناسی، گروه شهر برگزار شد. در این نشست، چهار نفر از پژوهشگران و فعالان حوزه حرفه‌ای در زمینه‌های شهری و شهرسازی، به نقد طرح‌های جامع پرداختند.
 

شهر: 

هفته محيط زيست :زمين ناخوش است

هفته محيط زيست :زمين ناخوش است
نویسنده: 
فاطمه ظفر نژاد

ابتلای زمين
همان‌گونه که 160 سال پیش سیاتله به‌سان حکیمی ژرف اندیش پیش‌بینی کرده بود، انسانِ سوداگر عصر مدرن، یا همان مرد سپید به‌قول سیاتله، زمين را بیمار و مبتلا کرد. زمین ناخوش است و حال و روز خوبي ندارد. زمين گرم شده و تبي جانكاه و مزمن زندگي او و ساكنانش را تهديد مي‌كند. بيش از نيمي از يخ‌هاي قطبي آب شده و تا كمتر از يكي دو دهه ديگر همه آن‌ها آب مي‌شوند. زمين از تب خواهد مرد. بيشتر رگ‌هاي خون‌رسان زمين بسته شده و رودهايش با سدبندي خشكيده‌اند. بستر رودها يا خشكيده يا اگر هم آبي در آن ديده مي‌شود آلوده و ناسالم است. تالاب‌ها و درياچه‌هاي خشكيده مانند زخم‌هاي تفتيده يك بيماري خطرناك حياتش را تهديد مي‌كنند. صداي سرفه‌هاي زمين شنيده مي‌شود. لايه اوزون در پي توليد گازهاي خطرناك گلخانه‌اي سوراخ شده است.  آلودگي و زباله نه تنها چهره زيباي زمين را آبله‌گون كرده كه چرك و عفونت آن به سامانه حياتش نفوذ كرده است. آلودگي خطرناك همه بوم‌سامانه‌هاي زمين از اقيانوس تا كوهستان و جنگل را فراگرفته.
 

 

زمین مادر ماست
 
..رودخانه‌ها برادران ما هستند
مرد سپید با مادرش زمین و برادرش آسمان
چون اشیایی برای خرید
به تاراج بردن برای فروش می‌نگرد
نگاه به شهرهای شما در چشم مرد سرخ‌پوست دردی است
هیچ سکوتی در شهر مرد سپید جریان ندارد
هیچ مکانی تا در آن بتوان
جوانه زدن برگ‌ها را در بهار دید
و یا زمزمه حشرات را شنید.
هوا برای سرخ‌پوست ارزش‌مند است
چراکه تمامی موجودات از همان هوا تنفس می‌کنند
حیوان، درخت، انسان،  در این تنفس مشترکند.

شهر: 

گفتار چهارم (١) ،شاخصه هاي معماري پايدار

گفتار چهارم (١) ،شاخصه هاي معماري پايدار
نویسنده: 
آزيتا رضوان

در گفتار اول، سیستم های ارزیابی پایداری بطور کلی مورد بررسی قرار گرفتند.  در گفتار دوم ضمن بررسی معروفترین و شناخته شده ترین سیستمهای ارزیابی ساختمانهای پایدار در امریکا، به معیارهای اندازه‌گیری توسعه پایدار پرداخته شد.  در گفتار سوم  به شهر پایدار، رتبه بندی شهرهای پایدار در سیستم های متفاوت، و جمع بندی مهمترین شاخص های پایداری شهر در سیستم های مختلف پرداخته شد. در این گفتار به بررسی شاخصه های معماری و بناهای پایدار پرداخته خواهد شد.

 

در گفتار اول، سیستم های ارزیابی پایداری بطور کلی مورد بررسی قرار گرفتند.  در گفتار دوم ضمن بررسی معروفترین و شناخته شده ترین سیستمهای ارزیابی ساختمانهای پایدار در امریکا، به معیارهای اندازه‌گیری توسعه پایدار پرداخته شد.  در گفتار سوم  به شهر پایدار، رتبه بندی شهرهای پایدار در سیستم های متفاوت، و جمع بندی مهمترین شاخص های پایداری شهر در سیستم های مختلف پرداخته شد. در این گفتار به بررسی شاخصه های معماری و بناهای پایدار پرداخته خواهد شد.

 

شهر: 
تصاویر: 
منابع: 

Bardaglio, P. W. (2009, September-October). To LEED or not to LEED. Today’s Campus, 18-23. Retrieved Auguest 01, 2010, from Today's Campus: http://www.todayscampus.com/articles/load.aspx?art=1823
Inbuilt . (2010, February). BREEAM versus LEED. Retrieved December 9, 2011, from Inbuilt Ltd: http://www.inbuilt.co.uk/media/406565/breeamvsleed.pdf
Kubba, S. (2010). LEED practices, certification, and accreditation handbook. Elsevier. Retrieved from http://www.scribd.com/doc/70810390/1856176916-LEEDA
Rekow, S., & Stover, K. (2009). CIEB Green Globes for the continual improvement of existing buildings. Retrieved July 10, 2012, from BOMA: http://www.bomampls.org/BOMA/scriptcontent/StaticPages/PDF/GreenGlobesCl...
Smith, T. M., Fischlein, M., Suh, S., & Huelman, P. (2006). Green building raiting systems: A comparison of the LEED and Green Globes systems in the US. University of Minnesota.
Solomon, N. B. (2005, June). How is LEED faring after five years in use?: The best-known rating system for green buildings in the United States, LEED struggles with its own rapid rise in popularity. Architecture Record, 135-142. Retrieved from McGraw-Hill Construction - Continuing Education Center.
USGBC. (2011a). LEED 2009. Retrieved December 08, 2011, from U.S. Green Building Council: http://www.usgbc.org/about/leed/current-version

 

باغ ايراني پايايى مضمون،پويايى خلاقيت

باغ ايراني پايايى مضمون،پويايى خلاقيت
نویسنده: 
مهرداد بهمنى،سارا كريمى

با شنیدن واژۀ «باغ ایرانی» امروز در دهۀ 90 خورشیدی چه تصویری در ذهن نقش می‌بندد؟ و اگر بخواهیم این تصویر را توضیح دهیم باید از کدام راه وارد شویم؛ از کوچه باغ‌های سنگی و کاهگلی، خیابان‎های پوشیده با چنارهای بلند یا از بزرگراه‌های مزین به تپه‌های سبز؟

 

برخی از نظریه پردازان معماری، برای شناخت باغ ایرانی از تعریف آن آغاز می‎کنند و گروه دیگر با بررسی نمونه‌های مشخص در پی فهم چگونگی شکل‌گیری باغ ایرانی هستند. آنان که از تعریف آغاز می‌کنند در پی طبقه‌بندی نمونه‌های باغ ایرانی ذیل تعاریف مشخص‌اند. تعریف، ابزاری «ذهنی» برای دسته بندی انبوه واقعیت‌های متنوع است، وحدت ذهنی که در واقع به گوناگونی پدیده‌ها تحمیل می‌شود. اما گروه دیگر‌ با پرداختن به ویژگی‌های باغ‌ها در اقلیم‌ها و سرزمین‌های مختلف، آنها را در ارتباط با مجموعه‌ای از عوامل محیطی تشریح می‌کنند و با توجه به سیر تکوینی شکل‌گیری‌شان، در نهایت به تصویری از فرآیند ایجاد یک باغ در یک زمان-مکان مشخص می‌رسند.

 

باغ ایرانی؛
وحدت در مضمون، کثرت در خلاقیت

تصویر یک- نقشه باغ سلطنتی پاسارگاد (1)

 

با شنیدن واژۀ «باغ ایرانی» امروز در دهۀ 90 خورشیدی چه تصویری در ذهن نقش می‌بندد؟ و اگر بخواهیم این تصویر را توضیح دهیم باید از کدام راه وارد شویم؛ از کوچه باغ‌های سنگی و کاهگلی، خیابان‎های پوشیده با چنارهای بلند یا از بزرگراه‌های مزین به تپه‌های سبز؟

شهر: 

گفتار سوم (٢) شاخص‌هاي شهر پايدار

گفتار سوم (٢) شاخص‌هاي شهر پايدار
نویسنده: 
آزيتا رضوان

در بخش اول از گفتار سوم به بررسی شهر پایدار از دیدگاه شناخته شده ترین سیستم های ارزیابی پایداری پرداخته شد و این بخش به جمع بندی شاخص ها از سیستم های مختلف می پردازد تا همهٴ این شاخصها را در یک جدول کامل ارايه کند.  
با در نظر گرفتن بسیاری ازسیستم های امتیازدهی و رتبه بندی، این پژوهش یک ایندکس کلی از آنها برای شاخص های شهرهای پایدار استخراج کرده است. سه دسته اصلی ااین شاخص ها محیط زیست طبیعی و منابع، محیط زیست انسان ساخته شده است، و مردم می باشد. هر دسته اصلی زیر شاخه هایی دارد.

در بخش اول از گفتار سوم به بررسی شهر پایدار از دیدگاه شناخته شده ترین سیستم های ارزیابی پایداری پرداخته شد و این بخش به جمع بندی شاخص ها از سیستم های مختلف می پردازد تا همهٴ این شاخصها را در یک جدول کامل ارايه کند.

 

شهر: 
تصاویر: 
منابع: 

Opp, S., & Saunders, K. L. (2013, January 2). Pillar talk: Local sustainability initiatives and policies in the united states-finding evidence of the “Three E’s”: Economic development, environmental protection, and social equity. Urban Affairs Review, 1-40. doi:10.1177/1078087412469344

ساغر مینایی سرزمین ما

ساغر مینایی سرزمین ما
نویسنده: 
فاطمه ظفرنژاد

آسيب شناسي خشكيدن اروميه و نجات آن
میراث طبیعی کمیاب
دریاچه ارومیه یکی از زیباترین پدیده¬های طبیعت ایران و ساغر مينايي اين سرزمين كهن بود که قدرش را ندانستیم. آرامش آبی بی‌کرانش شوق برمی¬انگیخت. در کنارش آدم از روزمرگی کنده می¬شد و با آسمان آشتی می¬کرد. گردشیپیرامون دریاچه همه داشته¬ها و نداشته¬هایت را کم‌رنگ می¬کرد و ترا با جان جهان پیوند می¬زد. هرگاه از دايره مينا دلخون مي‌شدي رازو نياز با او گويي مشكلت را حل مي‌كرد. درياچه طبيب دل و جان بود.

 

آسيب شناسي خشكيدن اروميه و نجات آن

 

شهر: 

سايه تحولات عظيم شهرسازي روي مكه

سايه تحولات عظيم شهرسازي روي مكه
نویسنده: 
محمد جواد تابش

ویژه معمارنت- ابراج البیت (Abraj al-Bait) دومین برج بلند جهان که به نوعی ساخت و تکمیل آن، زنگ شروع توسعه و تحول سیری‌ناپذیر شهرسازی در عربستان است. صفحه‌ای گرد بر فراز آسمان که نور سبز اسرارآمیزی بر جنگل  انبوه مناره‌ها و کرین‌ها می‌اندازد و سازه‌ی بتونی عظیمي که در میان گرد و غبار سر به فلک کشیده است مانند دومینوهای عظیم‌الجثه به نظر می‌رسد (تصوير شماره 1).

ویژه معمارنت- ابراج البیت (Abraj al-Bait) دومین برج بلند جهان که به نوعی ساخت و تکمیل آن، زنگ شروع توسعه و تحول سیری‌ناپذیر شهرسازی در عربستان است. صفحه‌ای گرد بر فراز آسمان که نور سبز اسرارآمیزی بر جنگل  انبوه مناره‌ها و کرین‌ها می‌اندازد و سازه‌ی بتونی عظیمي که در میان گرد و غبار سر به فلک کشیده است مانند دومینوهای عظیم‌الجثه به نظر می‌رسد (تصوير شماره 1).

 

شهر: 
منابع: 

    Mehrnews
    Oliver Wainwright-The Guardian, Tuesday 23 October 2012. Available from:
http://www.theguardian.com/artanddesign/2012/oct/23/mecca-architecture-h... (Accessed 16 April 2014)
    shia-news
    Wikipedia 2014. Available from: http://fa.wikipedia.org/wiki/ابراج-البیت (Accessed 16 April 2014)

 

شناخته‎شده‌ترین سیستم‌های ارزیابی پایداری

شناخته‎شده‌ترین سیستم‌های ارزیابی پایداری
نویسنده: 
آزیتا رضوان

 

گفتار سوم – بخش اول: شهر پایدار از دیدگاه شناخته شده ترین سیستم‌های ارزیابی پایداری 
دربخش اول از گفتار دوم سیستم‌های ارزیابی پایداری بطور کلی مورد بررسی قرار گرفتند. در گفتار دوم ضمن بررسی معروفترین و شناخته شده‌ترین سیستم‌های ارزیابی ساختمان‌های پایدار در امریکا، به معیارهای اندازه‌گیری توسعه پایدار پرداخته شد. گفتار سوم در اینجا به شاخص‌های ارزیابی و رتبه‌بندی شهرهای پایدار در سیستم‌های متفاوت می‌پردازد.

 

 

شهر: 
منابع: 

International Living Building Institute. (2009, November). Living Building Challenge 2.0. Retrieved November 15, 2012, from International Living Building Future Institute: https://ilbi.org/lbc/LBC%20Documents/LBC2-0.pdf

 

McManus, P. (2004). Vortex cities to sustainable cities: Australia's urban challenge. University of New South Wales Press.

 

Natural Resources Defense Council. (n.d.). Rankings/ scoring/ criteria. Retrieved July 10, 2010, from Smarter Cities: http://smartercities.nrdc.org/rankings/scoring-criteria

 

Opp, S., & Saunders, K. L. (2013, January 2). Pillar talk: Local sustainability initiatives and policies in the united states-finding evidence of the “Three E’s”: Economic development, environmental protection, and social equity. Urban Affairs Review, 1-40. doi:10.1177/1078087412469344

 

Portney, K. E. (2003). Taking sustainable cities seriously: Economic development, the environment, and quality of life in American cities . Massachusetts: MassachusettsInstitute of Technology.

 

Portney, K. E. (2013). Taking sustainable cities seriously: Economic development, the environment, and quality of life in American cities (2nd ed.). Massachusetts: MIT Press.

 

Svoboda, E. (2008, February 8). America's 50 greenest cities. Retrieved July 21, 2010, from Popular Science: www.popsci.com/environment/article/2008-02/americas-50-greenest-cities?p...

 

USGBC. (2011). LEED for Neighborhood Development. Retrieved November 15, 2012, from U.S. Green Building Council: http://www.usgbc.org/neighborhoods

 

 

شاخص‌یابی برای ارزیابی پایداری

شاخص‌یابی برای ارزیابی پایداری
نویسنده: 
آزیتا رضوان

گفتار دوم – بخش سوم: معیار‌های انتخاب شاخص‎‌های مناسب برای سیستم‌های ارزیابی پایداری
دربخش اول از گفتار دوم سیستم‎‌های ارزیابی پایداری به طور کلی مورد بررسی قرار گرفتند. در بخش دوم از گفتار دوم به بررسی معروفترین و شناخته شده‌ترین سیستم‌‌های ارزیابی ساختمان‌‌های پایدار در امریکا پرداخته شد و در این بخش پایانی از گفتار دوم دسته‌بندی و شاخص‎‌‌های سیستم‎‌‌های رتبه بندی ساختمان‌ها  مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

 

 

شهر: 
منابع: 

Bell, S., & Morse, S. (2008). Sustainability indicators measuring the immeasurable? (2nd ed.). Earthscan.
Portney, K. E. (2003). Taking sustainable cities seriously: Economic development, the environment, and quality of life in American cities . Massachusetts: MassachusettsInstitute of Technology.
Shane, A. M., & Graedel, T. E. (2000). Urban environmental sustainability metrics: A provisional set. Jornal of Environmental Planning and Management, 43(5), 643-663.
Svoboda, E. (2008, February 8). America's 50 greenest cities. Retrieved July 21, 2010, from Popular Science: http://www.popsci.com/environment/article/2008-02/americas-50-greenest-c...
Vos, R., Devinny, J. S., Hagekhalil, A., Mmeje, H., Boyle, H., & Bullard, K. (2005). Sustainability indicators for the city of Los Angeles Department of Public Works integrated resources plan. Los Angeles: Water Environment Federation.