مقاله

کن، محله ای بر لبه تهران

کن، محله ای بر لبه تهران
نویسنده: 
محمد سالاری
کن، محله ای بر لبه تهران

متن زیر، تفسیری است از بازدیدی که در تیرماه 1398 در چند نوبت از محلة کن داشتم. گزارش این بازدید را در پایان این متن آورده‌ام و خوانندگان پرحوصله و حرفه‌ای را پیشنهاد می‌دهم که نخست آن را بخوانند و خود به تفسیر آن بپردازند. آن‌گاه اگر خواستند، تفسیر مرا، به عنوان یکی از تفسیرهای ممکن، نیز بخوانند.

 

شهر: 

نامه به رئیس جمهور منتخب برای بحران آب

بهبود زیست بوم در گرو جراحی در قوه اجرا و اصلاح مقررات ساختمان و شهرسازی
نویسنده: 
فاطمه ظفرنژاد پژوهشگر آب و توسعه پایدار
بحران آب در ایران

با سلام و احترام، بازگشت به بند نخست ابلاغیه سیاست‌های کلی محیط زیست: «مدیریت جامع، هماهنگ و نظام‌مند منابع حیاتی (از قبیل هوا، آب، خاک و تنوع زیستی) مبتنی بر توان و پایداری زیست‌بوم به‌ویژه با افزایش ظرفیت‌ها و توان‌مندی‌های حقوقی و ساختاری مناسب همراه با رویکرد مشارکت مردمی»،

جراحی در دستگاه اجرا، همانند دگرگونی و تحولی که در قوه قضا کلید خورد، گام نخست برای بهبود محیط زیست کشور به‌شمار می‌رود. این جراحی با کوچک‌سازی دولت و ادغام وزارتخانه‌ها، و اصلاحاتی مانند اصلاح مقررات ملی ساختمان، اصلاح راهبردهای شهرسازی و بازگشت از کلان‌شهرسازی و تمرکز، اصلاح رویکردهای صنعت و معدن‌کاوی، اصلاح فرایندهای تصمیم‌گیری با مشارکت جوامع بومی مولد و خبرگان در تصمیم‌گیری‌ها، گره می‌خورد و نقش کلیدی در بهبود شرایط بسیار شکننده محیط زیست کشور می‌تواند داشته باشد.

شهر: 

گروه واتساپی محله ما

گروه واتساپی محله ما
نویسنده: 
آرش اخوت
گروه واتساپی محله ما

چند روزی‌ست یک گروهِ واتس‌اپی به‌نامِ «محله علی قلی آقا» درست شده است و اهالیِ محله، ازجمله این‌جانب (لابد مردِ خانه!) را به این گروه addکرده‌اند.

البته درواقع یک‌جور «کانال» است چون فقط ادمین می‌تواند چیزی در گروه بگذارد و فقط هم ادمین می‌تواند کسی را add کند. هنوز، که دو سه روزی از تاسیسِ این گروه می‌گذرد، البته هیچ مطلب یا پیامی در گروه درج نشده است؛ فقط تعدادِ دویست‌وچند نفری که یکی پس از دیگری addمی‌شوند و همین حدود یا کمی کم‌تر افرادی که گروه را ترک می‌کنند. با این‌وصف اما چند نکته‌ی قابل‌ملاحظه را
می‌توان در سفیدی‌های این «متن» خواند:
ادامه مطلب در فایل زیر...

شهر: 
منابع: 

منبع عکس : cheydam

نگاهی به مطالعات اجتماعی طرح تفصیلی تهران

از فراز طرح تفصیلی و نشیب تهران
نویسنده: 
فرشید مقدم سلیمی

طرح تفصیلی جدید تهران از آغاز مطالعات پایۀ آن در سال 1381 و سپس تهیه آن توسط 22 شرکت مهندسان مشاور برای 22 منطقه تهران، بعد تجمیع آن‌ها ذیل طرح تفصیلی تهران، آن‌گاه تصویب‌اش در شورای اسلامی شهر تهران و سپس بررسی و تعدیل در کمیسیون مادۀ پنج و در نهایت ابلاغ توسط شهرداری تهران در سال 91 مسیری پُرپیچ‌وتابی را پیموده است که هر گام آن باید به طور دقیق و عمیق باید مطالعه و نقادی شود.

مثلاً مهم است که ارزش‌های محوری و حاکم بر هر مرحله شناسایی شود. با این تذکر که ارزشهای حاکم همیشه آن‌هایی نیست که در سخنان یا متن‌های رسمی تصریح و اعلام می‌شوند. ارزش‌های حاکم را گاه باید در میان خطوط یا پَس نوشته‌ها جُست.
همچنین برندگان و بازندگان هر گام، هر اصلاح یا هر تعدیل را باید شناخت. برای نمونه برندگان مصوبۀ اردیبهشت 1391 شورای عالی شهرسازی و معماری که بر اساس آن 17 درصد به تراکم ساختمانی تهران افزوده شد کیستند؟ بازندگان این مصوبه چه کسانی‌اند؟ برندگان و بازندگان اصلاحاتی که با روی کار آمدن دولت جدید قرار است انجام شود چه کسانی خواهند بود؟

شهر: 

متن و حاشیه در تخریب آلونکی در بندرعباس

متن و حاشیه در تخریب آلونکی در بندرعباس
نویسنده: 
مهرداد بهمنی 1
متن و حاشیه در تخریب آلونکی در بندرعباس

خبر
چند روز پیش ماموران انضباط شهری بندرعباس، به محل ساخت آلونکی 20 متری که از دیواربلوک ساختمانی و سقفی باچند تیر چوبی و پلاستیک ساخته شده بود رفته و آن را تخریب کردند. این ماموران در حین تخریب با مقاومت ساکنان یعنی زن سرپرست خانوار و دو فرزندش روبرو می‌شوند. این آلونک در زمین وزارت راه و شهرسازی ساخته شده بوده و برخی اخبار حکایت از آن دارد که افراد یکی از نهادها در ساخت این واحد کمک کرده اند.  
پس از تخریب زن سرپرست خانوار در اعتراض به این اقدام، دست به خودسوزی زده و راهی بیمارستان شده است.
 

حاشیه
از صحنه تخریب فیلمی با تلفن همراه گرفته شده که به سرعت در شبکه‌های مجازی پخش شد. این فیلم با بازنمایی صحنه‌های دردآوری از استیصال زن و فرزندانش تاثیر سریع و پردامنه‌ای بر افکار عمومی گذاشت و واکنش‌ها را برانگیخت. در پی این واکنش نهادهای درگیر اعم از شهرداری، وزارت راه و شهرسازی، سازمان آب، بنیاد مستضعفان، خیرین و دادستانی به ماجرا وارد شده و در مقابل افکار عمومی به محکوم کردن ماموران تخریب پرداختند.

شهر: 
پانوشت: 

1-   کارشناس ارشد معماری، پژوهشگر مطالعات شهر و معماری و مدیر طرح داوطلبانه ارتقا تدریجی سرپناه خودساخته درمناطق حاشیه شهری

منابع: 

روزنامه اعتماد ۹۹/۹/۱۰

یاریگری وهمبستگی اجتماعی در بستر یک تجربه جمعی:برلین

یاریگری وهمبستگی اجتماعی در بستر یک تجربه جمعی:برلین
نویسنده: 
مریم کهنسال نودهی

همه‌گیری ویروس کوید ۱۹ یکی از آن‌ دست تجربه‌های جمعی است که گرچه دوست‌داشتنی نیستند اما درس‌های زیادی برای آموختن دارند.

شیوه‌ی هر کشور، شهر، جامعه و اجتماعی در رویارویی با این بحران، متناسب با فرهنگ، زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های اجتماعی و اقتصادی آن متفاوت است. یکی از کشورهایی که در این زمینه در بسیاری از رسانه‌های جهان به‌عنوان الگو معرفی شده کشور آلمان است. من به‌واسطه‌ی موقعیت شغلی‌ام این امکان را داشته‌ام که دوران شیوع ویروس کوید ۱۹ را در شهر برلین تجربه و رفتار شهروندان این شهر و سیاست‌گذاری‌های مدیران کشور آلمان را از نزدیک رصد کنم. در این نوشته نمی‌خواهم به وجه مدیریتی این مسئله در آلمانبپردازم. این وجه را در یادداشت دیگری تحلیل کرده‌ام.

شهر: 

بخش مسکن در انسداد

بخش مسکن در انسداد
نویسنده: 
فردین یزدانی
بخش مسکن در انسداد

بحران اقتصادی که از اوائل دهه 1390 ،اقتصاد ایران و بخش مسکن را  فرا گرفته و با شروع دور دوم تحریم ها عمق بیشتری پیدا کرده ،بخش های مختلف اقتصادی و به خصوص بخش مسکن را دچار انسدادی ساختاری کرده است .

چشم اندازهای موجود اقتصادی نشان می دهد که بحران کرونا تغییرات ساختاری را که از اویل دهه 1390 آغاز شده بود تشدید کرده و عملا بازار در سال جاری دچار نوعی قفل شدگی ساختاری خواهد شد که درآن هیچکدام از نیروهای بازیگر در سمت عرضه و تقاضا قادر به ایفای نقشی کار آمد نخواهند بود.

پاره ای از شاخص ها در هر دو سوی بازار را میتوان به شرح زیر برشمرد:
 

شهر: 
منابع: 

منبع عکس :esfzibanews

هم‌روندی و ناهم‌روندی عرضه و تقاضای مسکن در ایران

هم‌روندی و ناهم‌روندی عرضه و تقاضای مسکن در ایران
نویسنده: 
محمد سالاری
هم‌روندی و ناهم‌روندی عرضه و تقاضای مسکن در ایران

تحولات بازار مسکن، همواره از عامل‌هایی چون تقاضای مصرفی و احتکاری و عرضه مسکن برای لایه‌های گوناگون اجتماعی اثر پذیرفته‌است.

. در این یادداشت، بر آن نیستم که برهم‌کنش این عامل‌ها را بسنجم، بلکه تنها می‌خواهم نیم‌نگاهی به رابطه تحولات تشکیل خانوار، به عنوان منشأ اصلی نیاز به مسکن و تغییرات تعداد واحدهای مسکونی در پروانه‌های ساختمانی بیندازم. از این‌رو، برای تغییرات تعداد خانوار، از آمار سرشماری‌های سال‌های 1365 تا 1395 استفاده کرده و کوشیده‌ام فاصله بین سرشماری‌ها را با روند طبیعی بپوشانم. همچنین برای دستیابی به عرضه مسکن، آمار تعداد واحدهای مسکونی در پروانه‌های صادر شده شهرداری‌ها را به‌کار گرفته‌ام.

شهر: 

بررسی الگوهای رفتاری استفاده‌کنندگان از خیابان انقلاب شهر سنندج

بررسی الگوهای رفتاری استفاده‌کنندگان از خیابان انقلاب شهر سنندج
نویسنده: 
شاهو کشاورزی
خیابان انقلاب شهر سنندج

شهریور 1385
مقدمه

پایه و اساس هر طرح مطالعاتی، تابعی است از دیدگاه نظری‌ای که پژوهشگر بر آن موضوع دارد. در واقع، هرطرح مطالعاتی در هر مقیاس و موضوعی، برای اینکه از نظر محتوی و عملکرد دارای ارزش و اعتبار باشد باید به یک نظریه قابل قبول و معتبر اتکا کند. (بحرینی، 1378). بر همین اساس، مطالعه الگوهای رفتاری دارای چنان اهمیتی هستند که اگر قرار باشد

شهر: 
پانوشت: 

 

  1.   لازم به ذکر است که منظور از بنگاه تجاری در درون این کریدور، فضایی است مبتنی بر اقتصاد تجاری ناهنجار که بیشتر خصیصه‌های یک نوع دلالی کلان را دارد، در هر صورت تناقض ماهیت تجارت با هدف پشتوانه تولید ملی و بومی با این گونه تجارت حاکم بر این مکان وحتی کل بنگاه‌های تجاری کشور و ممالک جهان سوم مسئله قابل ذکری است که مد نظر پژوهشگر نیز بوده است.  
  2.   قیمت مغازه‌های واقع در جداره خیابان با میانگین مساحت 12 متر مربع رقمی میان 80-120 میلیون تومان را شامل می‌شود. ماخذ: مصاحبه پژوهشگربه تاریخ پانزدهم مرداد 1385
  3.   تشخیص محل‌های توقف وسایل دستفروشی علاوه بر مشاهده خود پژوهشگر از مصاحبه‌های صورت گرفته با مردم، نتیجه شده است.
  4.   رجوع شود به :هفته نامه بازار کار ،سال ششم ، شماره 269، مورخ شنبه سوم تیر ماه 1385
  5.   مصاحبه پژوهشگربه تاریخ یازدهم مرداد 1385
  6.   رجوع شود به :هفته نامه بازار کار ،سال ششم ، شماره 269، مورخ شنبه سوم تیر ماه 1385
  7.   در طی مصاحبه با آقای حسن زاده از مهندسان مشاور بوم نگار پارس در رابطه با علل مقبولیت پدیده دستفروشی در منطقه ، چنین ایده‌ای عنوان گردید.-بحرینی،سید حسین. 1378. تحلیل فضاهای شهری در رابطه با الگوهای رفتاری استفاده کنندگان و ضوابطی برای طراحی. انتشارات دانشگاه تهران.

شهر سریع یا شهر شاد، انتخاب شما چیست؟

شهر سریع یا شهر شاد، انتخاب شما چیست؟
نویسنده: 
فرشید مقدم

یادداشتی دربارۀ جنبش شهرهای آرام
فرشید مقدم، پژوهشگر اجتماعی

در کشورهای غربی طی چندین دهه فکر می‌کردند یکی از هدف‌های اصلی توسعۀ شهری باید افزایش سرعتِ حمل و نقل باشد.

. با راه‌های افزایش سرعت آشناییم: احداث اتوبان، کمربندی، پُل، تقاطع غیرهمسطح، قطار شهری و غیره. بسیاری از شهرها این راه‌ها را امتحان کرده‌اند. در دهه‌های گذشته مخصوصاً در الگوی آمریکاییِ شهرسازی، پروژه‌های توسعۀ زیرساخت‌های حمل و نقل به‌طور گسترده اجرا شده است. در شهرهای اروپائی البته خوش‌بینی نسبت به رشد زیرساخت‌ها کمتر بوده است؛ با این حال آنها هم دوران «عشق سرعت» را تجربه کرده‌اند.

شهر: 
منابع: 

روزنامۀ گاردین، 30 نوامبر 2004، مشاهده شده در 98/05/01، قابل بازیابی در www.theguardian.com/uk/2004/nov/30/research.transport

وبسایت هپی‌سیتی‌لب، مشاهده شده در 98/05/01، قابل بازیابی در http://www.thehappycitylab.com/project/the-happy-city-experiment